İpotek fekkinde görevli mahkemenin değişimi

Borçlu bedeli depo ederek, ipoteğin fekki talebinde bulunabilecektir. Alacaklı ipotek bedelinin uyarlanmasını yahut faiz eklenmesini talep etmiş ise şartlar değişecek hem hesaplama yöntemleri hemde görevli mahkeme farklılaşacaktır.

İİK. m. 153’e göre”İpotekle temin edilmiş ve vadesi gelmiş bir alacağın borçlusu icra dairesine müracaatla alacaklısının borcu almaktan ve ipoteği çözmekten imtina ettiğini beyan ederse icra dairesi on beş gün içinde daireye gelerek parayı almasını ve ipoteği çözmesini alacaklıya usulüne göre tebliğ eder. Alacaklı bu müddet içinde gelmediği veya gelip de kanunen makbul bir sebep beyan etmeksizin parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina eylediği takdirde borçlu borcunu icra dairesine tamamıyla yatırırsa icra mahkemesi verilen paranın alacaklı namına hıfzına ve ipotek kaydının terkinine karar verir.”

Kanunun açık hükmünde görüldüğü üzere; “alacaklının kanunen makbul bir sebep beyan etmeksizin parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina ettiğii hallerde icra mahkemesi ipoteğin terkinine karar verebilecektir.” Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarından da bilindiği üzere, bedelin kabul edilmemesi ile uyarlama hususunda talebin bulunduğu hallerde alacaklı kanunen haklı bir sebebe dayanarak ipoteği çözmekten imtina ettiğinden; dava icra mahkemelerinin görev alanından çıkarak genel mahkemelerin çözümleme alanına girmektedir.

Y.12.HD 2017/68.E, 2017/1437.K, 07.02.2017.Tİpotek borçlusunun icra mahkemesine başvurarak, icra müdürlüğüne depo edilen bedel karşılığında ipoteğin fekkini talep ettiği, mahkemece,17.03.2016 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilen 93.466,29 TL bedelin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte icra veznesine depo edilmesi halinde ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir. İİK nun 153. Maddesinden anlaşılacağı üzere, kendisine bu madde şartlarında ihbar çıkarılan ipotek alacaklısı, ipotek bedelinin günün koşullarına uyarlanması için genel mahkemelerde dava açabilir ve böyle bir dava açtığını belirterek, icra müdürlüğündeki ipoteğin fekki talebine itiraz edebilir. İpotek alacaklısı, böyle bir dava açmadan, ipoteğin fekki talebi üzerine, ipotek bedelinin günün koşullarına uyarlanması gerektiği sebebi ile borçlunun yatırdığı parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina edebilir. Bu sebep, İİKnun 153. maddesinde yazılı "kanunen makbul" sebep niteliğindedir.

Somut olayda, ipotek alacaklısı ipoteğin günümüz koşullarına göre uyarlanması gerektiğini, bu doğrultuda yapılacak hesaplamaya göre ipotekbedelinin depo edilebileceği iddiasıyla, depo edilen ipotek bedeline itiraz etmiştir. Bu durumda, ihtilafın çözümlenmesi yargılama yapılmasını zorunla hale getirdiğinden, ipoteğin fekki anılan madde kapsamında talep edilemez.

Y.8.HD. 2013/17993.E, 2016/7227.K, 15.04.2017.TSomut olayda; ipotek alacaklısının bir kısım mirasçıları "..muhtırada belirtilen 1.250,00 TL lik ipotek bedeline M. K.in varisi olarak bu bedelin 26.07.1971 yılına ait olması dolayısıyla o tarihten bugüne kadar ki enflasyon farkının konup, tarafıma ödenmesini bu haliyle ipotek terkinine muvafakat etmediğimizi" diyerek verdikleri itiraz dilekçesinde, anılan maddede belirtildiği üzere kendilerince makbul bir sebep bildirerek parayı almaktan imtina etmişlerdir. Bu durumda İİK nun 153. maddesindeki koşullar gerçekleşmediğinden bu maddeye göre İcra Mahkemesi nden ipoteğin fekki istenemez.

Y.12.HD. 2016/5008.E, 2016/24562.K, 29.11.2016.Tİpotek alacaklısı ipotek belgesindeki bedelin günümüze uyarlanırken hatalar yapıldığını, çok düşük bir bedel ortaya çıkartıldığını bedelin eksik olduğunu, yeniden hesaplanması gerektiğini beyan etmiş olup bu durumda ihtilafın çözümlenmesi yargılama yapılmasını zorunla hale getirdiğinden ipoteğin fekki anılan İİK 153 kapsamında talep edilemez. Mahkemece istemin açıklanan nedenlerle genel mahkemelerde yargılamayı gerektirdiğinden bahisle REDDİ GEREKİRKEN, işin esası incelenerek, bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle uyarlama yapılması HUKUKA AYKIDIR.

Alacaklı faiz veya uyarlama talep etmeksizin itirazda bulunmaz ise borçlu ipotek bedelini depo ederek fekki sağlayabilir. Aksi halde genel mahkemelerde dava ikame zaruridir.