Satış isteme süreye bağlanmış olup, işlem tesis edilmezse hacizler düşebilir

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU md. 106; “Alacaklı, haczolunan mal taşınır ise hacizden itibaren altı ay, taşınmaz ise hacizden itibaren bir yıl içinde satılmasını isteyebilir.”

Md 110 – “Bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya icra müdürü tarafından verilecek karar gereği gerekli gider on beş gün içinde depo edilmezse o mal üzerindeki haciz kalkar.”

İcraen, kayden yahut fiilen haczedilen mahcuzlar üzerindeki haczin devamı satış talep ve işlemlerine tabidir. Alacaklı haczettirdiği mahcuzlar için yasal süresi içerisinde satış istemez yahut satış istemekle masrafını depo etmez ise hacizler borçlunun talebi kalkabilir.

Taşınırlarda 6 ay, taşınmazların haciz tarihinden itibaren 1 yıl içinde satış talebinde bulunmadığı takdirde haciz düşmekte olup; alacaklı tarafça son bir yıl içerisinde satışa dair herhangi bir talepte bulunulmadığından haczin düşeceği açıktır.

Y.19. HD. 1995/7089 E. 1995/11415 K.
Kanunumuzda haczin düşmesini önleyen satış isteme ve yeri aldıktan sonra, yenileme yetkisi müddetle sınırlandırılırken (İİK. madde 106, 110) satış isteme süresine yeniden başlatan bir neden gösterilmemiştir. Bu durumda haciz tarihinden itibaren taşınmazlarda bir yıl içinde satışının istenmemesi halinde haczin düşeceği hükme bağlanırken bir kez satış istenmekle haczin sonsuza kadar geçerli kalacağının kabulü kanun koyucunun süreye ilişkin düzenleme yapmasındaki amacına aykırı olacaktır. Zira, bir kez satış istenmekle haczin düşmeyeceğinin kabulü borçlunun tazyik ve tehdit altında tutulmasına neden olabileceği gibi İİK. nun 106 ve 110. md belirtilen kesin sürelerin belirsiz bir zaman uzaması sonucunu da doğuracaktır.

Y.23. HD. 2013/4997 E. 2013/6418 K.
“Araç üzerine 19.03.2009 tarihinde konan ihtiyati haczin süresi içinde kesinleştiği ve 03.12.2009 tarihinde satış avansı yatırılarak satış istenmiş ise de, daha sonra hiç bir satış talebinin olmadığı, buna göre bir yıllık satış isteme süresini sonu olan 03.12.2010 tarihinde haczin düştüğü ve yenilenmediği, yıllar önce yatırılan satış avansının satış talebi yenilenmeden sonsuza kadar haczi durdurmayacağı gerekçesiyle, şikayetin kabulüne karar verilmiştir.”

Y. 12. HD. 2016/16051 E. 2017/8674 K.
“… Mahkemece, İİKnun 110. maddesi gereğince, mahcuz taşınmazlar üzerindeki hacizlerin yasal sürede satış istenmediğinden, satış avansı ikmal edilmediğinden kalktığı hususu dikkate alınarak, şikâyetin kabulüne karar verilmesi gerekirken …”

Ayrıca bir kere satış talebinde bulunulmak veya satış avansı yatırmakla sonsuza dek haczin korunacağı kanunun lafzına ve amacına aykırıdır. Bu nedenle her dönem tekraren satış istenmeli avans ikmal edilmelidir.

Neticede; süresinde satış istenmez, satış avansı depo edilemez ise hacizler düşer ve borçlunun talebi ile kaldırılabilir, bu halde alacaklı mağdur olabilecektir.